Krabbengat

‘Een navigator weet alles van stromingen, winden en wolken. Hij voorspelt het weer. Een goede navigator weet zelfs precies wat er in de wereld gebeurt.’ Zo, dat is niet mis. We zitten in kleermakerszit tegenover Auraria Maasera, weerman en orakel van Raweai. ‘En wat moet iemand doen om een goede navigator te worden Maasera, kan iedereen dat zomaar proberen?’ ‘ Nee, meestal is het een familieding; een van de kinderen van een navigator blijkt bijvoorbeeld geschikt om de kennis van zijn vader verder uit te dragen. Maar bij Maasera ging het anders. Hij woonde tijdens zijn politie opleiding een poosje in het gezin van een navigator. Die man vond bij zijn kinderen geen gehoor, maar Maasera luisterde goed en de kennis viel bij hem in vruchtbare aarde. Hij haalt een A4 blok tevoorschijn, dichtbeschreven met tekst en tekeningen. Alles wat de oude navigator vertelde, noteerde Maasera. Langzaam doorlopen we met hem de eerste beginselen. Om te weten of een tocht op zee ondernomen kan worden, kijk je om 5 uur ’s middags eerst naar de krabbengaten op het strand. Wijzen de gaten rechtstandig naar beneden dan is dat een gunstig teken, dat wil zeggen, rustig weer. Wijzen ze diagonaal, noord, zuid, oost, west, dan komt de wind uit die richting. De volgende ochtend ga je de wolken duiden, dan de stroming en natuurlijk kijk je naar eb en vloed. Belangrijk is ook in welke maand van het jaar je wilt reizen en vergeet niet de invloed van de sterren. Het is niet eenvoudig de informatie van Maasera in kaart te brengen. Natuurlijke en bovennatuurlijke zaken – althans in onze visie – lopen in zijn verhaal door elkaar. Hoe zit het met het voorspellen van gebeurtenissen in de wereld? ‘Daar ben ik niet echt mee bezig, ik ben geen goede navigator’, bekent Maasera. ‘Een goede navigator eet geen haai, geen schildpad en geen dolfijn en hij drinkt en rookt niet.’ Dat laatste taboe is Maasera’s belangrijkste bezigheid: een palmblad sjekkie rollen en relaxed op zijn zij liggend, tussen zijn vrouw en dochters, die peuk al hoestend oproken. Maar hij wil wel mee naar het strand, laten zien hoe de wolkenformaties precies de er onder liggende eilanden in de verre verte weerspiegelen. Aha, zo weet een schipper dus waar hij heen gaat. Ook zal hij krabbengaten inspecteren voor de camera. Wandelend langs de vloedlijn stellen we hem onze hamvraag: merkt hij de laatste jaren veranderingen in het weer, in de stromingen of in de natuur. Maasera knikt. ‘De zon wordt heter, het lijkt alsof hij dichterbij de aarde komt.’ En ook: ‘voorspellingen van het weer zijn minder lang houdbaar.’ Vroeger voorspelde hij voor een periode van 4 uur, nu gelden zijn voorspellingen maar 2 uur. Het weer is veranderlijker dan voorheen. Terug in het dorp wil Maasera toch nog iets melden over gebeurtenissen in de wereld. Over onze reis en films heeft hij een goed gevoel, succes ligt binnen handbereik. Dat is fijn. Voor de rest van ons verblijf hebben we er een vriend en informant bij. Maasera speelt lange uren kaart met de andere ouderen in het dorpshuis, daar verneemt hij nieuwtjes die hij ons graag doorspeelt. Hij hoort er met welke jongens we mee kunnen gaan vissen, hij regelt er dat de dansmeisjes voor ons en de camera optreden. Een van de kostuums mogen we meenemen in ruil voor een schooltas en schriften. Uit eigen familiebezit biedt Maasera een gordel van schelpen aan voor ons museum. Maar dat weigeren wij. Zoiets geef je niet weg, daar dansen je dochters mee en straks je kleinkinderen. En dansen kan een van zijn volronde dochters goed, dat hebben we zelf gezien. Of die dochters ook de navigatorkennis van hun vader zullen uitdragen lijkt twijfelachtig. Geen van hen toont ambities in die richting. En of hun vader daarin een groot onderwijzer is, valt ook te bezien. Hij is in ieder geval een goed organisator en spil van het dorpsleven. Anne-Marie Boer

Add a comment