De Zandmotor

We hebben om half negen afgesproken bij hotel Atlantic op Kijkduin. Dat klinkt heerlijk zomers maar deze 11 september is de lucht dicht en grijs en dreigt er regen. Hollands weer roepen we vrolijk tegen elkaar. Maar wat hadden we graag een beetje Hollandse zon gehad. Twee acteurs hebben we vandaag: Erwin Hemelop, de dagelijks beheerder van de zandmotor, in dienst van het Zuid-Hollands Landschap en Timon Pekkeriet, die als Delftse student Civiele Techniek voorlichting gaf over de zandmotor in het informatiecentrum dat twee jaar lang in de duinen bij Kijkduin stond. Timon laat op zich wachten dus eerst maar koffie in het hotel, dan kan het ondertussen ook wat lichter worden. Erwin is in vol ornaat, dat wil zeggen hij draagt een groen uniform. Onder het jasje piept zijn wapenstok uit. In zijn binnenzak heeft hij een bus pepperspray en handboeien. ‘Gelukkig nog nooit gebruikt’. Erwin beheert een groot aantal natuurgebieden langs de gehele kust van Zuid-Holland. Hij rijdt daar dagelijks rond en constateert de gangbare en afwijkende stand van zaken. Als Timon arriveert nemen we nog een keer door wat we van de mannen verwachten. De zandmotor is een staaltje Hollandse creativiteit, een experiment om de kust te verbreden en verstevigen. Zand dat wordt aangevoerd en in zee gestort wordt vervolgens door de kracht van de wind en het water geleidelijk op en over de kust verspreid. Zo beschermen we ons tegen het voordurend afkalven van de kust en het stijgende zeespiegelniveau. Voor het filmpje dat we vandaag gaan opnemen zal Timon het principe van de zandmotor uitleggen. Erwin laat ons het landschap zien en zal vertellen over de eerste voorzichtige begroeiing, de recreatie die op gang komt en over de vondsten die hij soms doet in het opgebaggerde zand. Achterin zijn auto ligt een enorme mammoettand, afkomstig uit de tijd dat de Noordzee nog toendra was en we hier een ijstijd beleefden. Over klimaatverandering gesproken! Tegen tienen rijden we in Erwins wagen het strand op. Het stormt. De kitesurfers op het binnenmeer van de zandmotor vliegen door de lucht. Op een verlaten plek installeert Thom de camera zoveel mogelijk uit de wind tussen de openstaande deuren van de auto. Timon knielt voor de lens en vertelt: ’20 miljoen kuub zand is zo’n 40 kilometer uit de kust opgezogen en hier voor Kijkduin neergelegd. Dat is een file zandwagens van hier tot Shanghai.’ ‘En waarom heet het een ‘zandmotor’ Timon, het is toch helemaal geen motor? ‘Jawel, een motor die loopt op wind en water. Zo wordt het zand langzaamaan weer verspreid over de kust. Maar het gaat wel veel sneller dan we hadden gedacht. Dit eerste jaar is er al drie maal meer zand van de motor naar de kust gewaaid dan we hadden berekend. Dus of het twintig jaar zal duren zoals we eerst dachten…? Het is een experiment, een heel spannend experiment, waar geïnteresseerden uit de hele wereld naar komen kijken.’ Als het interview klaar is, zegt Thom met ongeruste stem: ‘We kappen ermee.’ Zijn camera knarst van het zand en een vette motregen zet in. Hier kan het materiaal niet tegen. We rijden terug naar de boulevard en besluiten een dag met beter weer af te wachten. Vrijdag? Maandag?  Timon pakt de bus terug naar Delft. Erwin vervolgt zijn inspectietocht. ‘Laat die tand maar in de auto liggen’ schreeuw ik tegen de wind in. Wij gaan met zijn drieën surflaarzen kopen in de haven, lekker binnen, in een sportzaak. Over twee weken klauteren we over de koraalriffen van Kiribati in de Stille Oceaan. En surflaarzen schijnen een uitstekende bescherming te vormen tegen dat scherpe koraal. Anne-Marie Boer

Add a comment