Loflied voor een kameel

Stokrozen bloeien hier bijna het jaar rond, de vlindergrens schuift rap noordelijker en de zeespiegel stijgt. Wereldwijd lijkt het weer in de war en het klimaat aan het veranderen. Wetenschappers, gelovigen en sceptici,  bestoken elkaar met cijfers en wetenschappelijke bevindingen. Maar wat vertellen de boeren, de vissers en de herders hierover, de mensen die voor hun dagelijks bestaan van de natuur afhankelijk zijn? Het Museon in Den Haag wijdt er een tentoonstelling aan. Thom Deelstra, Diederik Veerman en Anne-Marie Boer trekken het komend jaar als klimaatreporters de wereld in om van de bewoners ter plekke te horen welke veranderingen zij ervaren en vooral wat die veranderingen betekenen voor hun manier van leven, voor hun cultuur. In februari vertrekt de Museonexpeditie naar Noord-Kenia, de eerste pleisterplaats. Drie weken zullen de museumreporters doorbrengen bij de Samburu, een herdersvolk bestaande uit circa 200.000 personen die wonen en rondtrekken in een gebied 8 maal zo groot als Nederland. De Samburu leven in familiegroepen. Meisjes worden besneden aan de vooravond van hun huwelijk. Zodra de ceremonie achter de rug is gaat de bruid mee met haar man naar zijn familie. Het besnijdenisritueel van de jongens vindt eens in de 14 jaar plaats. De hele groep besneden jongens is vanaf dat moment ‘moran’, strijder. Dit zijn de actieve herders die samen met jongeren uit de familie de kudden verweiden, waterplaatsen zoeken, putten slaan en de dieren verdedigen tegen veedieven. Na 14 jaar schuiven zij wederom op naar de volgende leeftijdgroep, die van ‘ouderen’ die rond het uur zitten en raad geven. De klimaatreporters willen proberen het dagelijks leven van de Samburu op de huid te volgen. Anne-Marie: ‘Het liefst logeren we bij een familie en trekken met hen op. We willen de oudere generatie vragen hoe het leven vroeger was en met de jongeren meemaken hoe het nu is. Welke maatregelen nemen de herders om de extreem lange droogteperiode te overbruggen? Welke veranderingen merken zij in hun natuurlijke omgeving? Verdwijnen er dieren, bijen, planten? Hoe komen de vrouwen nog aan water en brandhout? Valt er wel een bruidsschat te betalen als er veel vee sterft? Wanneer een herder overstapt van runderen naar kamelen, zoals wordt aangeraden, wat betekent dat voor de rituelen? En wat betekent het voor je trots en status? Worden er nu lofliederen gezongen op de kamelen in plaats van op de koeien? Mensen zijn creatief. Ze verzinnen, ook in benarde omstandigheden, oplossingen voor problemen. Daar willen we naar kijken en vragen en dat willen we in de tentoonstelling laten zien.’ Anne-Marie Boer

Add a comment